Historie

Klik op blauwe letters om een link (pdf of url) te zien en klik op de foto’s om ze in groot formaat te zien.

Zwemmen in Amsterdam, al in de gouden eeuw favoriet
…De aardige kant van de zomer was er gelukkig ook. Er werd wat afgewandeld op zwoele zomeravonden. Favoriet was om de wallen langs te lopen, al stonk het wel even als vuilstortplaatsen gepasseerd moesten worden. De grachten stonken ook, vooral waar geen doorstroming was, zoals in de Jordaan. Uitlaatklep was de stad uit te gaan: voorbij de Zaagmolenpoort lagen veel tuintjes waar het goed toeven was. Die hadden allemaal dezelfde indeling: een prieeltje, een moestuin, een bloementuin en een paar fruitbomen. Het enige minpunt was dat je ’s avonds voor het sluiten van de poort weer in de stad moest zijn om boete te ontlopen. Andere geliefde wandelingen waren naar het einde van de Zeeburgerdijk, wel zo leuk vanwege de daar gelegen herberg, en langs de Amstel tot ’t Kalfje, ook zo’n prettige uitspanning.
Zomersporten zoals spelevaren (zeilen) en raketten (badminton) waren niet voor iedereen weggelegd, maar bij zwemmen lag dat anders. Ook al had je geen geld, zwemmen kon je leren: water genoeg. In de Singelgracht, Amstel en het IJ werd druk gezwommen. Vaak naakt, waar buitenlandse reizigers erg van opkeken.
bron: Ons Amsterdam jaargang 2007 juli/augustus

Wil je bajen, wil je zwemmen, moet je de Miranda stemmen
In de 18e en 19e eeuw werd zwemmen alleen maar populairder. Er verschenen handleidingen om te leren zwemmen. Zwemmen was populair bij alle Amsterdammers. Zo populair zelfs dat SDAP-kandidaat en wethouder Monne de Miranda (1919-1939 met tussenpozen) er zijn verkiezingsleus van maakte. In die tijd kwamen veel zwembaden waaronder het Amstelparkbad (Het huidige Mirandabad in Amsterdam Zuid) tot stand. Ook dat heeft een hele geschiedenis met vele overwonnen exploitatieproblemen.
centenbad

Centenbad in het Nieuwe Diep
In Amsterdam Oost was het Gemeentelijk Zwembad Het Nieuwe Diep. Op de website geheugen van Oost kan je veel nostalgische herinneringen vinden aan dit bad dat eind jaren 50 werd gesloten wegens onhygiënische omstandigheden zoals de steeds weer terugkerende ziekte van Weill (overgebracht door ratten).

Jaren zestig, moderne zwembaden dankzij de opbrengsten uit de aardgasopbrengsten
In 1959 werd bij Slochteren aardgas ontdekt. Dit bracht Nederland grote welvaart. De meeste zwembaden uit de jaren ’60 werden mogelijk door deze aardgasgelden. Zo ook in Amsterdam Oost waar wethouder Harry Verheij (CPN) de bevolking van een modern zwembad voorzag. Architect Enrico Hartsuyker maakte het ontwerp. In “Ons Amsterdam” 1966 geeft hij een toelichting op het ontwerp waarvoor bij het Rijk de gelden werden binnen gehaald.

De grond voor het zwembad kocht de gemeente van het Rijk (Domeinen) die daar in de jaren ’50 de  Amsterdamse Brug over het Amsterdam-Rijnkanaal had aangelegd. Voor de aanlegkosten had de gemeente een krediet van 1,7 miljoen gulden beschikbaar gesteld. Dit werd later opgehoogd met 843.000 gulden omdat de bouwkosten hoger uitvielen. Hoeveel dat in euro’s zou zijn? Wat een enorm bedrag bijna 2.5 miljoen gulden in die tijd was kan je misschien voorstellen als je bedenkt dat het gemiddelde jaarinkomen van de Nederlander begin jaren ’60 6200 gulden bedroeg en in 2014  23.200 euro

De eerste paal (van de 1400 !) wordt geslagen in 1964 door twee leerlingen van de J.P. Coenschool, een jongen en een meisje. In een wervende brochure  (“Jongelui! Goed nieuws”) van de gemeente kon men lezen over al het moois wat het nieuwe zwembad straks te bieden had. Men vroeg geduld tot 1966 (!) wat uiteindelijk 1967 werd.

eerste paal zwembad nov 1964

In 1967 de opening!   Het was een hele happening. Toespraken van de wethouder, demonstraties kunst- en figuurzwemmen, een waterpolo wedstrijd tussen ‘t Y en de Meeuwen en een estafette zwemwedstrijd tussen scholen uit de Indische Buurt.

Voor de opening maakte de gemeente een prachtig verzorgd openingsboekje over het Flevoparkbad. Daarin aandacht voor de geschiedenis van het zwemmen, en de techniek en voorzieningen in het prachtige nieuwe moderne Flevoparkbad

 

opening1967estafetteopening1967estafette2

Het zwembad werd intensief gebruikt voor sportwedstrijden, zwemlessen etc. en het jaar daarop was het Flevoparkbad het best bezochte zwembad van Amsterdam, omdat het het enige verwarmde zwembad in Amsterdam was dat jaar. Daar wilde iedereen wel eens kennis mee maken en dat leidde tot bezoekersaantallen 200.000 per jaar tot 1975. Open vanaf 7.00 uur ‘s ochtends tot 19.45 uur door de week en in het weekend van 10.00 uur tot 18.00. De temperatuur van het zwemwater was gegarandeerd 22 á 23 graden.

beginjaren

adakok wordt vervolgd